Teknik Rehber

Jenerator Yakit Deposu Boyutlandirma Rehberi

Jenerator yakit deposu boyutlandirmada calisma suresi hesabi, tank boyutlandirma formulleri, mevzuat gereksinimleri ve harici tank secenekleri hakkinda rehber.

Calisma suresi hesaplamaTank boyutlandirma formulleriYasal mevzuatHarici tank secenekleri

Ilgili Sayfalar

Yakit Deposu Boyutu Neden Onemlidir?

Jenerator yakit deposunun boyutu, kesintisiz calisma suresini dogrudan belirler. Yetersiz depo kapasitesi, kritik bir kesinti sirasinda jeneratorun yakit bitmesi nedeniyle durmasina yol acar. Ote yandan gereginden buyuk depo gereksiz maliyet, yer israfai ve yakit bozulma riski yaratir.

Dogru boyutlandirma; istenen calisma suresi, jeneratorun yakit tuketim orani ve guvenlik marjini bir arada degerlendirerek yapilmalidir.

Calisma Suresi Hesaplama

Yakit deposu boyutlandirmada temel formul basittir: Depo Kapasitesi (litre) = Saatlik Yakit Tuketimi (lt/saat) x Hedef Calisma Suresi (saat) x 1.15 (guvenlik marji). Ancak saatlik yakit tuketimi sabit degildir; jeneratorun yukluluk oranina gore degisir.

  • Tam yuk (%100) tuketimi: Uretici tarafindan teknik dokumanda belirtilen maksimum tuketim degeridir. Ornegin 100 kVA dizel jenerator tam yukte yaklasik 22-28 lt/saat tuketir.
  • Yarim yuk (%50) tuketimi: Genellikle tam yuk tuketiminin %60-70 i kadardir. Yedek guc amacli jeneratorlerde gercek tuketim genellikle bu civardadir.
  • Dusuk yuk (%25) tuketimi: Tam yuk tuketiminin %40-50 si kadardir. Ancak surekli dusuk yukte calistirma motor sagligina zararlidir.
  • Degisken yuk profili: Gercek kullanim senaryosunda yukun gun icinde degistigi durumlarda agirlikli ortalama tuketim hesabi yapilmalidir.
Jenerator uretici kataloglarinda yakit tuketimi genellikle %75 ve %100 yuk icin verilir. Hedef calisma suresi hesabinda %75 yuk degerini kullanmak gercekci sonuc verir.

Tank Boyutlandirma Formulleri

Pratik boyutlandirma icin asagidaki formulleri kullanabilirsiniz. Onemli olan, hesaplamalarda her zaman bir guvenlik marji birakmaktir; cunku yakit pompasi tank tamamen bosaldiginda hava ceker ve jenerator durur.

  • Temel formul: Depo (lt) = Tuketim (lt/saat) x Sure (saat) x 1.15. Buradaki 1.15 carpani %15 guvenlik marjini temsil eder.
  • Minimum yakit seviyesi: Tankin %10-15 i asla kullanilmamalidir. Bu hacim yakit pompasi giris yuksekliginin altinda kalir ve posanin cihazan girmesini engeller.
  • Sicaklik etkisi: Dizel yakit sicaklikla genlesir. Tanki %95 ten fazla doldurmak tasma riskine neden olur; %90-95 arasi ideal dolum seviyesidir.
  • Ornek hesap: 200 kVA jenerator, %75 yukte 38 lt/saat tuketiyor. 24 saat calisma icin: 38 x 24 x 1.15 = 1.050 litre depo gereklidir.

Harici Yakit Tanki Secenekleri

Jeneratorlerin uzerindeki dahili yakit tanklari genellikle 4-12 saatlik calisma suresi sunar. Daha uzun sureli kesintisiz calisma icin harici yakit tanklari kullanilir. Harici tanklar farkli tip ve kapasitelerde mevcuttur.

  • Tabanbdi tank (base tank): Jeneratorun altina yerlestirilen ve sahsiyeyi olusturan tanktir. 500-5.000 litre arasi kapasitelerde uretilir. Ek yer kaplamaz ve kurulumu pratiktir.
  • Yer ustu celik tank: Bagimsiz olarak jenerator yaninqa konumlandirilir. 1.000-50.000 litre arasi kapasitelerde bulunur. Buyuk tesisler ve uzun kesinti senaryolari icin idealdir.
  • Yer alti tank: Cevre duzenlemesini bozmamak icin zemin altina gomulur. Ozel izolasyon ve korozyon korumasi gerektirir. Belediye izinleri zorunludur.
  • Cift cidali tanklar: Cevre guveniligi icin iki katmanli yapidadir. Ic cidardaki sizintiyi dis cidar tutar ve alarm sistemiyle uyari verir. Yasal olarak bircoik bolgede zorunludur.
Harici tank ile jenerator arasindaki yakit hatti mesafesi ve yukseklik farki, yakit pompasinin kapasitesine uygun olmalidir. Uzun mesafelerde ek yakit transfer pompasi gerekebilir.

Yasal Mevzuat ve Yonetmelikler

Yakit depolama, yangin guvenligi ve cevre koruma mevzuati acisindan onemli duzenlemelere tabidir. Bu kurallara uymamak hem yasal yaptirimlar hem de guvenlik riskleri dogurur.

  • Yangin yonetmeligi: Bina icinde depolanacak yakit miktari sinirlidir. Genellikle 250 litre uzerindeki kapasiteler icin ozel yakit odasi ve yangin sondurme sistemi gerekir.
  • Cevre yonetmeligi: Yakit tanklarinin cift cidali olmasi veya sicil havuzu (bund) icine yerlestirilmesi zorunlu olabilir. Sicil havuzu, tankin %110 u kapasitesinde olmalidir.
  • Belediye izinleri: Yer alti tanklari ve buyuk kapasiteli yer ustu tanklari icin imar izni gerekebilir.
  • Periyodik kontrol: Celik tanklar belirli araliklarta basinc testi ve korozyon kontrolune tabi tutulmalidir.
Yakit deposu projelendirmesinde mutlaka yerel itfaiye ve cevre mudurlugu ile goruserek guncel mevzuat gereksinimlerini ogreniniz.

Yakit Kalitesi ve Depo Bakimi

Yakit deposunun boyutu kadar, icindeki yakitin kalitesini korumak da onemlidir. Uzun sure tankta bekleyen yakit bozulabilir, su birikimleri ve tortu olusamaya baslar.

  • Yillikl olarak tank dibindeki su ve tortuyu tahliye edin.
  • Yakit filtrelerini uretici tavsiyesine uygun araliklarda degistirin.
  • Tank ic yuzeyinde korozyon kontrolu yapin; gerektiginde ic kaplama yenileyin.
  • Uzun sure hareket gormeyen yakita stabilizator ve biyosit katki maddesi ekleyin.
  • Yakit seviyesini ve tuketimi takip eden otomatik izleme sistemi kurun.